ishaller

       İshaller yaz döneminde hem çocuk hem de erişkin yaş grubunda sık  görülmektedir. Anne sütü alan bebeklerde günde 6-7  kezden  fazla, anne sütü almayan çocuklarda ise günde üç kezden fazla  sulu dışkılama, ishal olarak tanımlanır.

İshal neden olur?

  1.  Daha  çok “Rota virüs,  Adeno  virüs,  Norwalk  virüs  ve Sitomegalo virüs”  gibi  viral  enfeksiyonlar çocuklarda ishale yol  açar.
  2. “E.coli, Salmonella, Shigella, Camplobacter”  gibi bakteriyel  enfeksiyonlar,
  3. Parazit  enfeksiyonları,
  4. Antibiyotik kullanımı sonucu barsak florası bütünlüğünün  bozulması,
  5. İlaca  bağlı  yan etkiler,
  6. Süt  ürünlerine  hassasiyet,
  7. Gıda zehirlenmeleri,
  8. Barsakların inflamatuar kaynaklı  hastalıkları  nedenleri ile de ishal görülebilir.
ishaller

İshal neden çocuklarda çok önemlidir?

       Özellikle küçük çocuklarda vücudun su ve tuz dengesi ishallerin neden  olduğu  sıvı  kaybı  ile  kolayca bozulabileceği için daha  dikkat edilmelidir.

Çocuğumuzun sıvı kaybı olup olmadığını nasıl anlarız?

Küçük bebeklerde idrar çıkışının iyi olması,  su kaybı olmadığının göstergesidir. Fakat alt değiştirirken bezlerini gün içinde devamlı hafif ve kuru gibi görüyorsak, ağladıklarında  göz  yaşı yoksa, göz küreleri  içe  doğru  çökük  duruyorsa, dudakları  kuru  çatlak  gibi ise,  ağız içi tükürük salgıları azalmışsa, gövdesine  baktığımızda  derisi  hamur  gibi olmuş ve elastikiyetini  kaybetmişse,  bıngıldağı  açık  olan  bebeklerde  bıngıldak kafa kemiklerinin  hizasından  daha  çökük  duruyorsa,  halsizlik ve dalgınlık geliştiyse, gözle  görülür solunum  sıkıntısı geliştiyse o zaman  ciddi biçimde  vücut  su  dengesi  bozulmuş olabilir.

İshal tedavisinde evde ne yapılabilir?

     En dikkat edilecek  durum çocuklarda  vücut  sıvı kaybının  önlenmesi veya  ishal  ile  kaybedilmiş  sıvının tekrar  tedavi  ile düzenlenmesidir. Bu nedenle, evde ishal başlangıcında ailelerin yapabileceği en  temel tedavi,  eğer çocukta  eşlik  edan  bulantı, kusma  yoksa, çocukların bol  su  içmelerini sağlamaktır.  Ayrıca dışkı vasfını katılaştıracak muz, pirinç lapası, yoğurt  veya  patates püresi  içerikli  ishal  diyetleri verilebilir. Barsak florasını  düzenlemek  amaçlı kefir,  diğer  prebiyotik ve probiyotiklerin  kullanılması önerilmektedir.

     Çocuklarda ishale ateş, kusma, vücutta döküntü ve ciddi karın ağrıları  eşlik ediyorsa veya  dışkıda  sümüksü  kanlı  görünüm geliştiyse,  vücutta  su  kaybı  belirtileri  görülüyorsa  geç  kalmadan  sağlık kuruluşuna  başvurmak gerekir.

İshalde hangi tahliller gerekli?

    Dışkının  mikroskobik  incelemesinin  yapılması  hızlı ve pratiktir, İshale neden  olan  etkenin bakteriyel  kaynaklı olduğu  düşünülüyorsa, etkeni   saptamaya  yönelik  dışkı  kültürü  yapılır.  Dışkı  kültürü aynı  gün sonuçlanmasa da verilen tedavinin  sonuçlarını  takip etmede  izlemede fayda  sağlamaktadır. İshale yol açan  virüslerin  tanısında, “ dışkıdan  bakılan virüs antijen testleri” faydalıdır.   İshalli çocuklarda kusma  ateş  yoğun  ise;  tam  kan sayımı  ve  kan tahlili  ile bakılan  enfeksiyon belirteçleri istenebilir.  Ayrıca vücut  su  ve  tuz dengesi için kan  elektrolitleri  adı  altında kandaki  sodyum, potasyum,  klor ölçümleri  ve  böbrek,  karaciğer fonksiyon  testleri  doktorun  muayene ile  değerlendirimi  sonrası  gerekli  görülürse  istenebilir.

İshallerde hastanede tedavi hangi durumlarda nasıl olmalı?

            Eğer ishal  olan  çocuk, 5  yaş altında  ise, vücut  su-tuz dengesi  daha  kolay  bozulabilir.  Ağızdan verilebilecek  ilaç  formundaki  dengeli su-tuz  çözeltileri tedavide yeterli gelmeyebilir. Kusma inatçı  olarak devam edebilir. İshal ile başlayan  ve  tüm  organ sistemlerini  etkileyebilecek durumlarda  hastanın  yatırılarak damar yolu  ile  uygun  sıvı tedavisinin  uygun sürede tamamlanması  önerilmektedir. Bu sırada  hastanın  klinik  durumuna  göre solunum sayısı, kalp hızı, tansiyonu takip edilmelidir. Gerekli  hallerde biyokimyasal  kan tahlilleri  ile belirli aralıklar  ile vücut  su  ve  tuz dengesi  kontrol edilebilir.

İshalden nasıl korunulmalı?

  • En temel kural el  temizliğine dikkat etmektir.  Beslenme öncesi ve sonrası tuvalet  sonrası  avuç  içi, el  sırtları  ve parmak  aralarını da  kapsayacak  biçimde sabun  ile köpürterek  en az 20  saniye  eller  yıkanmalıdır. Parklar  ve diğer oyun alanlarında  çocuklar  oynadıktan  sonra  elleri-yüzleri  yıkanmalıdır.
  • Bebeklerin mamaları hazırlanmadan önce de, mama hazırlayan kişinin el temizliğine dikkat etmesi önemlidir. Bebek biberonları haşlanarak yıkanmalı veya biberon sterilazatörlerinde temizliği sağlanmalıdır. Mama hazırlığında  kaynatılmış ılıtılmış  suların temizliğine  dikkat edilmelidir.
  • Sebze ve meyveler tüketilmeden önce iyice yıkanmalı mümkünse sirkeli  suda  bekletilmelidir.
  • Havuzlar  enfeksiyon  nedenli  ishal ve  idrar yolu  enfeksiyonları  için rezervuar özellik taşır. Mümkünse temizliğinden emin olunmayan havuzlara çocukların girmesi önlenmelidir.
  • Musluk suyu ve kaynağı belli olmayan  sular  içilmemeli  ve yemeklerde  kullanılmamalıdır.
  • İshalli  kişiler  ile  aynı  araç  gereçleri  kullanmamaya  ve temas etmemeye  özen gösterilmelidir.
  • Besin  zehirlenmeleri açısından  krema içeren  yiyecekler, tavuk, balık, kırmızı et  tüketimi sırasında  taze olan  ürünler seçilmelidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir